Klinik Kartİlk yaklaşımSon güncelleme: 11 Ağustos 2026

Diyabetik Ketoasidoz: İlk Yönetim Kartı

Diyabetik ketoasidozda (DKA) sıvı tedavisini insülinden önce başlatın; potasyum durumunu belirleyin, ketoz düzelinceye kadar insülini sürdürün ve nörolojik kötüleşmeyi gecikmeden tedavi edin.[1][2]

Tanı üçlüsü

Hiperglisemi + asidoz + ketoz

Tedavi sırası

Önce sıvı; ≥1 saat sonra insülin

İlaç güvenliği

İnsülin bolusu verilmez

Tanı

Üç biyokimyasal bileşeni doğrulayın

Hiperglisemi

>200 mg/dL

(>11,1 mmol/L)

Asidoz

Venöz pH <7,3

veya HCO₃⁻ <15 mmol/L

Ketoz

β-hidroksibütirat ≥3 mmol/L

veya orta–yüksek ketonüri

Kısmen tedavi edilmiş, karbonhidrat alımı düşük veya sodyum-glukoz kotransporter-2 inhibitörü kullanan hastada kan glukozu 200 mg/dL’nin altında olsa da DKA gelişebilir.[1][2]

İlk 60 dakika

Değerlendirme, sıvı ve güvenlik kontrolleri

0–10 dakika

Hava yolu, solunum, dolaşım ve bilinç düzeyini eş zamanlı değerlendirin.
Gerçek vücut ağırlığını ölçün; fizyolojik izlemi ve saatlik nörolojik değerlendirmeyi başlatın.
Tercihen iki periferik intravenöz damar yolu sağlayın; başvuru öncesi ve acilde verilen tüm sıvıları kaydedin.
Kan glukozu, β-hidroksibütirat, venöz kan gazı, sodyum, potasyum, klorür, üre ve kreatinin düzeylerini ölçün.

Şok varsa

%0,9 NaCl 10 mL/kg

15 dakikada veya güvenle uygulanabilen en yüksek hızda

Her 10 mL/kg sonrasında dolaşımı yeniden değerlendirin.
Şok sürüyorsa ek 10 mL/kg verilebilir.
Toplam yükleme 40 mL/kg’a ulaştığında inotropik destek gereksinimini değerlendirin.
Şok için verilen yüklemeyi sıvı açığından çıkarmayın; çocuk yoğun bakım ünitesi (ÇYBÜ) ve çocuk endokrinolojisi desteği alın.

[1]

Şok yoksa

%0,9 NaCl 10 mL/kg

30 dakikada, intravenöz sıvı gereksinimi varsa

Bu başlangıç sıvısını hesaplanan sıvı açığından çıkarın.
Sıvı açığı ile idame gereksinimini 24–48 saate yayarak planlayın.
Gerçek vücut ağırlığını kullanın; fazla kilolu çocukta rehberdeki ağırlık üst sınırını dikkate alın.
Verilen her sıvıdan sonra klinik ve biyokimyasal yanıtı yeniden değerlendirin.

[1][4]

Sıvı başladıktan en az 1 saat sonra

İntravenöz regüler insülin

0,05–0,1 ünite/kg/saat

Venöz pH >7,15 ise 0,05 ünite/kg/saat düşünülebilir. İnfüzyon setini insülin içeren çözeltiyle yıkayın. İntravenöz insülin bolusu vermeyin.[1][2]

Kan glukozunun düzelmesi tedavinin tamamlandığını göstermez. β-hidroksibütirat <1 mmol/L oluncaya ve çocuk ağızdan sıvıyı tolere edinceye kadar ketoz tedavisini sürdürün.

Potasyum güvenlik kapısı

Serum potasyumu	İlk yaklaşım
<3,0 mmol/L	İnsülini erteleyin; potasyumu sürekli kardiyak izlem altında düzeltin. ÇYBÜ desteği alın.
3,0–5,5 mmol/L	Böbrek yetersizliği yoksa intravenöz sıvıya genellikle 40 mmol/L potasyum ekleyin.
>5,5 mmol/L	Potasyum eklemeyin; idrar çıkışını doğrulayın ve düzeyi saatlik izleyin. <5,5 mmol/L olduğunda potasyum infüzyonunu başlatın.

Başlangıç serum potasyumu normal veya yüksek olsa bile toplam vücut potasyumu azalmıştır. İnsülin ve asidozun düzelmesi serum potasyumunu hızla düşürebilir.[1][2]

Glukoz düşerken ketoz tedavisini sürdürün

<250 mg/dL (<13,9 mmol/L) olduğunda veya düşüş >90 mg/dL/saat (>5 mmol/L/saat) ise intravenöz sıvıya dekstroz ekleyin.
<110 mg/dL (<6,1 mmol/L) ve ketoz sürüyorsa dekstrozu artırın; insülini sürdürün.
<72 mg/dL (<4,0 mmol/L) ise %10 dekstroz 2 mL/kg bolus verin, dekstrozu artırın; insülin hızı geçici olarak azaltılabilir.
Beklenmeyen kapiller glukoz sonucunu venöz laboratuvar ölçümüyle doğrulayın.

[1]

İzlem: tek değeri değil, seyri değerlendirin

Saatlik: yaşamsal bulgular, bilinç, sıvı dengesi ve kapiller glukoz; başlangıçta mümkünse 1–2 saatte bir β-hidroksibütirat.
İki saatte, ardından 4 saatte bir: venöz glukoz, kan gazı, elektrolitler, üre, kreatinin ve β-hidroksibütirat.
Düzeltilmiş sodyum ve efektif osmolaliteyi klinik durumla birlikte seri olarak değerlendirin.
Efektif osmolalite: 2 × Na (mEq/L) + glukoz (mg/dL) / 18.

Ölçülen sodyumu yükseltmeye odaklanmak yerine hidrasyon, düzeltilmiş sodyum, efektif osmolalite ve nörolojik durumun birlikte gösterdiği seyri izleyin.[1][4]

Nörolojik kötüleşme

Serebral hasar kuşkusunda görüntülemeyi beklemeyin

Uyarı bulguları

Yeni veya artan baş ağrısı ya da kusma
Beklenmedik bradikardi
İrritabilite, letarji, konfüzyon veya inkontinans
Solunum düzensizliği veya periferik oksijen satürasyonunda düşme
Kraniyal sinir bulgusu, anormal postür veya pupil değişikliği

Birinci seçenek

%3 NaCl

2,5–5 mL/kg

10–15 dakikada

Alternatif

%20 mannitol

0,5–1 g/kg

10–15 dakikada

En hızlı ulaşılabilen hiperozmolar tedaviyi hemen uygulayın; çocuk endokrinolojisi ve ÇYBÜ desteğini etkinleştirin. Bilgisayarlı tomografi, tedaviden sonra ve hasta stabil olduğunda diğer intrakraniyal nedenleri araştırmak için kullanılabilir.[1][2]

Kaçınılması gereken uygulamalar

İntravenöz insülin bolusu vermek
Sıvı tedavisinden önce veya ilk saat içinde insülin başlamak
Potasyum <3,0 mmol/L iken insülin infüzyonuna başlamak
Kan glukozu normalleşince, ketoz sürmesine karşın insülini kesmek
Yaşamı tehdit eden hiperkalemi veya seçilmiş ağır asidoz dışında bikarbonat vermek
Nörolojik kötüleşmede görüntüleme sonucunu beklemek

[1][2]

Hasta başında son kontrol

Tanı: Üç biyokimyasal bileşen doğrulandı mı?
Sıvı: Şok varlığına göre hız seçildi ve her yükleme sonrası yeniden değerlendirme yapıldı mı?
Potasyum: İnsülin öncesi güvenlik eşiği değerlendirildi mi?
İnsülin: Sıvıdan en az 1 saat sonra, bolussuz başlandı mı?
İzlem: Nörolojik değerlendirme, β-hidroksibütirat ve sıvı dengesi seri olarak kaydediliyor mu?
Hazırlık: Yüksek riskli hastada %3 NaCl veya mannitol yatak başında hazır mı?

Kaynaklar

1
Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Diyabet Grubu. Diyabetik Ketoasidoz (DKA) Tedavi ve İzlem Rehberi. Şubat 2026.
Türkiye uygulamasına yönelik tanı, sıvı, potasyum, insülin, izlem ve serebral hasar yönetimi önerileri.
Kaynağı aç
2
Glaser N, Fritsch M, Priyambada L, et al. ISPAD clinical practice consensus guidelines 2022: Diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hyperosmolar state. Pediatr Diabetes. 2022;23(7):835–856. doi:10.1111/pedi.13406.
Çocuk ve ergenlerde DKA ile hiperglisemik hiperosmolar durumun tanı ve tedavisine ilişkin uluslararası uzlaşı kılavuzu.
Kaynağı aç
3
British Society for Paediatric Endocrinology and Diabetes. Guideline for the Management of Children and Young People under the Age of 18 Years with Diabetic Ketoacidosis. Updated November 2024.
On sekiz yaş altındaki hastalarda DKA yönetimine ilişkin güncel Birleşik Krallık kılavuzu.
Kaynağı aç
4
Kuppermann N, Ghetti S, Schunk JE, et al. Clinical Trial of Fluid Infusion Rates for Pediatric Diabetic Ketoacidosis. N Engl J Med. 2018;378:2275–2287. doi:10.1056/NEJMoa1716816.
Farklı sıvı hızları ve sodyum klorür içeriklerinin nörolojik sonuçlarla ilişkisini değerlendiren çok merkezli randomize çalışma.
Kaynağı aç