UZMAN DÜZEYİ REHBERÇocuk acil · Çocuk yoğun bakım

Akut astımdan kritik astıma

Bronkospazmı gider.
Yorgunluğu erken tanı.
Hava hapsini önle.

İlk saatin eş zamanlı tedavisinden ileri bronkodilatörlere; noninvaziv ventilasyondan güvenli entübasyon, mekanik ventilasyon ve kurtarma desteğine uzanan pediatrik yönetim yolu.

AARC/PALISI 2025GINA 2026CPSTürkiye’de uygulamaya ilişkin notlar
Hışıltı azalırken hava girişi de azalıyorsa

Bu bulgu düzelme değil, yaşamı tehdit eden hava yolu obstrüksiyonu olabilir.

Amaç normal arteriyel karbondioksit basıncı değildir

İnvaziv ventilasyonda öncelik yeterli oksijenlenme, uzun ekspirasyon ve dinamik hiperinflasyonun sınırlandırılmasıdır.

30 saniyede klinik çerçeve

Beş karar, tek hedef: tedavi desteğini gecikmeden ve güvenle artırmak

01

Şiddeti seri ölç

Konuşma, bilinç, solunum işi, hava girişi, periferik oksijen satürasyonu (SpO₂) ve dolaşım; aynı ölçütlerle her tedavi sonrası yeniden değerlendirilir.

02

İlk tedaviyi eş zamanlı başlat

Oksijen gereksinimi, inhale salbutamol, ağır atakta ipratropium ve erken sistemik kortikosteroid birlikte yürütülür.

03

Yanıtsızlığı tanı

İlk yoğun tedaviye rağmen ağır bulgular sürüyorsa kritik astım düşünülür; çocuk yoğun bakım ekibi erken çağrılır.

04

İleri desteği geciktirme

İntravenöz magnezyum, sürekli bronkodilatör ve uygun hastada NİV; seri yanıt temelinde seçilir.

05

Entübasyonda hava hapsini önle

Düşük solunum sayısı, kısa inspiryum, uzun ekspirasyon ve kabul edilebilir hiperkapni; yüksek dakika ventilasyonundan daha güvenlidir.

Hasta başında değişmez ilke

“Sessiz akciğer”, azalan solunum çabası, yeni bilinç değişikliği veya önceden düşük olan karbondioksit basıncının normalleşmesi iyileşme kabul edilmez; hava akımının ve ventilatuvar rezervin tükenmesini gösterebilir.[2],[3],[5]

Tanım ve karar

Status asthmaticus ne zaman kabul edilmelidir?

Tek bir süre, Pediatrik Solunum Değerlendirme Ölçeği (PRAM) puanı, PaCO₂ değeri veya kullanılan ilaç sayısı status asthmaticus tanısı koydurmaz.

Klinik kullanım

Status asthmaticus

Yoğun ve uygun ilk tedaviye karşın ağır hava yolu obstrüksiyonunun sürdüğü; sürekli bronkodilatör, intravenöz yardımcı tedavi veya ileri solunum desteği gerektiren uzamış ağır astım atağıdır.

2025 çalışma tanımı

Pediatrik kritik astım

İki yaşından büyük ve 18 yaşından küçük çocukta, yatış gerektiren ve aralıklı inhale kısa etkili beta₂-agonist (KEBA) ile sistemik kortikosteroide dirençli olup sürekli KEBA, intravenöz bronkodilatör, heliox, noninvaziv ventilasyon (NİV), invaziv mekanik ventilasyon veya kurtarma desteği gerektiren tablodur.[1]

Ağır ama kompanse

Konuşma kısıtlı, belirgin çekilme, azalmış hava girişi, hipoksemi; çocuk hâlâ uyanık ve solunum çabası güçlü.

Yaklaşan solunum yetmezliği

Ajitasyonun ardından uykuya eğilim, yorulma, giderek azalan solunum sesi, paradoksal solunum, yükselen PaCO₂.

Peri-arrest

Bradikardi, ağır hipoksemi, belirgin bilinç baskılanması, hipotansiyon; ventilasyon ve dolaşım desteği geciktirilmez.

PRAM nasıl kullanılmalıdır?

PRAM 0–3 hafif, 4–7 orta ve 8–12 ağır atağı destekler. Seri puan, tedavi yanıtını görünür kılar; ancak bilinç bozukluğu, solunum yorgunluğu veya hava yolu güvenliği gibi kritik kararların önüne geçmez.[3]

İlk 60 dakika

Değerlendirme ve tedavi eş zamanlı yürütülür

Tedaviyi tamamlayıp sonra değerlendirmek yerine, ilk müdahalelerin her birinden sonra aynı klinik göstergeler yeniden ölçülür.

0–5 dakika

Hava yolu, solunum ve dolaşım; EKG ve SpO₂ izlemi; konuşma-bilinç, hava girişi ve çekilmeler. Anafilaksi, yabancı cisim, pnömotoraks ve pnömoniyi düşün.

İlk 20 dakika

Gerekiyorsa titre edilmiş oksijen; salbutamolü gecikmeden başlat. Orta-ağır/ağır atakta ipratropium ekle; sistemik steroid ver.

20–60 dakika

Salbutamolü şiddet ve yanıta göre yinele veya sürekli nebülizasyona geçir. EKG, kan basıncı ve metabolik yan etkileri izle.

60. dakika kararı

Belirgin düzelme yoksa çocuk yoğun bakım görüşü, intravenöz magnezyum ve uygun solunum desteği; tanı ve komplikasyonları yeniden değerlendir.

Her yeniden değerlendirmede altı soru

1Bilinç ve konuşma düzeliyor mu?
2Solunum işi azalıyor mu?
3Hava girişi artıyor mu?
4Oksijen gereksinimi azalıyor mu?
5Dolaşım ve diyastolik basınç korunuyor mu?
6Taşikardi/takipne hastalıktan mı, KEBA toksisitesinden mi?

Oksijen hedefi neden tek sayı değildir?

GINA 2026 çocuklarda genellikle %92–95; Kanada Pediatri Derneği %92–94 aralığını yeterli kabul eder. Türkiye 2020 rehberi %94–98 hedefini bildirir. Hedef yerel protokole göre seçilmeli; hipoksemi tedavi edilmeli, gereksiz hiperoksiden kaçınılmalıdır.[2],[3],[10]

Tetkik ne zaman gerekir?

Tipik ve hızla düzelen atakta rutin akciğer grafisi, kan gazı veya geniş laboratuvar paneli gerekmez. Tedaviye yanıtsızlık, asimetri, ateş, göğüs ağrısı, yabancı cisim/komplikasyon kuşkusu, yüksek doz KEBA toksisitesi veya yoğun bakım gereksinimi varsa hedefe yönelik inceleme yapılır.[2],[3]

Adrenalin ne zaman gerekir?

İntramüsküler adrenalin rutin astım tedavisi değildir. Anafilaksi kuşkusu varsa gecikmeden uygulanır. Bazı kurumsal çocuk acil kılavuzları, inhale tedavinin ulaşamadığı yaşamı tehdit eden astımda ve çok zayıf solunum çabasında uzman kararıyla intramüsküler adrenalini ayrıca değerlendirir.[3],[8]

Farmakolojik basamaklar

İlaç neden, ne zaman ve nasıl kullanılır?

Dozlar eğitim amaçlıdır. Ürün konsantrasyonu, ruhsat bilgisi, yerel çocuk acil/yoğun bakım protokolü ve hastanın eşlik eden hastalıkları her uygulamadan önce doğrulanmalıdır.

İlk tedavi

Salbutamol

Ayrıntı
Etki mekanizması

Bronş düz kasındaki β₂-reseptörleri uyararak siklik adenozin monofosfatı artırır ve hızlı bronkodilatasyon sağlar.

Kullanım gerekçesi ve yolu

İlk seçenek bronkodilatördür. Hafif–orta atakta basınçlı ölçülü doz inhaler ve ara parça tercih edilir; ağır atakta aralıklı veya sürekli nebülizasyon uygulanabilir.

Doz çerçevesi

Aralıklı: 0,15 mg/kg nebülize (en az 2,5 mg; en çok 5 mg) veya şiddete göre 100 mikrogram/püskürtme üründen 4–10 püskürtme. Sürekli: yaklaşık 0,15–0,5 mg/kg/saat; birçok merkezde azami 10–20 mg/saat.

Güvenlik ve püf noktası

Kalp hızı, diyastolik kan basıncı, potasyum, glukoz ve laktat. Tedaviye bağlı tip B laktat artışı, kompansatuvar takipneyi kötüleşen bronkospazm gibi gösterebilir.

Salbutamol dozları ve sürekli uygulama aralıkları kılavuzlar ile merkez protokolleri arasında değişir; uygulama emri mg, mL, konsantrasyon ve hız bilgilerini birlikte içermelidir.[1],[3],[4]

İlk tedavi

İpratropium bromür

Ayrıntı
Etki mekanizması

Muskarinik reseptörleri engelleyerek vagal bronkokonstriksiyonu azaltır; salbutamole ek bronkodilatasyon sağlar.

Kullanım gerekçesi ve yolu

Orta-ağır ve ağır atakta, ilk 60–90 dakikada salbutamole eklenir. Düzelme sonrasında servis tedavisinde veya taburculukta rutin sürdürülmez.

Doz çerçevesi

Nebülize 250–500 mikrogram; yaşa ve ürüne göre yerel protokol dozu, 20–30 dakikada bir ilk üç uygulama.

Güvenlik ve püf noktası

Tek başına kurtarıcı değildir. Gözle teması önleyin; glokom riski bulunan hastada maskenin oturuşuna dikkat edin.

İlk tedavi

Sistemik kortikosteroid

Ayrıntı
Etki mekanizması

Hava yolu inflamasyonunu, ödemi ve geç faz yanıtını baskılar; etkisi gecikmeli olduğu için erken verilmelidir.

Kullanım gerekçesi ve yolu

Orta-ağır ve ağır atakta ilk saat içinde. Enteral yol uygunsa intravenöz yola üstünlük tanınır; kusma, enteral alamama veya yaklaşan solunum yetmezliğinde intravenöz metilprednizolon seçilir.

Doz çerçevesi

Prednizolon/prednizon 1–2 mg/kg/gün, azami 40 mg/gün, çoğunlukla 3–5 gün. Metilprednizolon dozu yerel yoğun bakım protokolüne göre düzenlenir.

Güvenlik ve püf noktası

Bronkodilatör değildir; salbutamolün yerine geçmez. Tekrarlayan dozlarda glukoz, kan basıncı ve enfeksiyon riski göz önünde bulundurulur.

İlk intravenöz yardımcı

İntravenöz magnezyum sülfat

Ayrıntı
Etki mekanizması

Kalsiyum girişini azaltarak bronş düz kasında gevşemeye katkı sağlar; sinir-kas iletisini ve damar tonusunu da etkiler.

Kullanım gerekçesi ve yolu

Yoğun ilk tedaviye yaklaşık bir saat içinde yeterli yanıt vermeyen orta-ağır/ağır atakta ilk intravenöz yardımcı bronkodilatör olarak düşünülür.

Doz çerçevesi

25–75 mg/kg; uygulamada çoğunlukla 50 mg/kg, azami 2 g, 20–30 dakikada intravenöz infüzyon.

Güvenlik ve püf noktası

Hızlı puşe uygulanmaz. Kan basıncı, kalp hızı, solunum, refleksler, böbrek işlevi ve idrar çıkışı izlenir. Ağır böbrek yetersizliği, hipotansiyon veya belirgin nöromüsküler güçsüzlükte bireysel risk değerlendirilir.

Tek doz intravenöz magnezyum için kanıt, uzamış infüzyondan daha güçlüdür. Uzamış infüzyon yalnız seçilmiş yoğun bakım hastasında, düzey ve toksisite izlemiyle değerlendirilir.[1],[3],[6]

Seçilmiş kurtarma tedavisi

İntravenöz terbutalin / salbutamol

Ayrıntı
Etki mekanizması

İnhale ilacın ağır obstrüksiyon nedeniyle distal hava yollarına ulaşamadığı durumda sistemik β₂-uyarı sağlar.

Kullanım gerekçesi ve yolu

Sürekli inhale salbutamol, steroid ve magnezyuma karşın ağır obstrüksiyon süren seçilmiş yoğun bakım hastasında; çocuk yoğun bakım uzmanı gözetiminde.

Doz çerçevesi

Terbutalin için örnek: 10 mikrogram/kg yükleme, ardından 0,1 mikrogram/kg/dakikadan başlayarak yanıta göre titrasyon; bildirilen üst sınırlar merkeze göre değişir.

Güvenlik ve püf noktası

Taşikardi, aritmi, hipokalemi, hiperglisemi, laktat artışı ve diyastolik hipotansiyon. Sürekli EKG, kan basıncı ve metabolik izlem gerekir.

Seçilmiş kurtarma tedavisi

Aminofilin

Ayrıntı
Etki mekanizması

Fosfodiesteraz baskılanması ve adenozin antagonizması yoluyla bronkodilatasyon sağlar; terapötik aralığı dardır.

Kullanım gerekçesi ve yolu

Rutin önerilmez. Diğer tedavilere dirençli, yaşamı tehdit eden seçilmiş olgularda ancak yerel deneyim ve ilaç düzeyi izlemi varsa değerlendirilebilir.

Doz çerçevesi

Kullanılacaksa: yakın zamanda teofilin almamış hastada 5 mg/kg yükleme yaklaşık 20 dakikada; ardından çoğunlukla 0,5–0,9 mg/kg/saat. Sıklıkla kullanılan serum hedefi 10–20 mikrogram/mL’dir.

Güvenlik ve püf noktası

Yakın zamanda teofilin/aminofilin kullanımı bilinmiyorsa düzey görülmeden yükleme yapılmaz. Bulantı, kusma, taşikardi, aritmi ve nöbet toksisite bulgularıdır.

Seçilmiş kurtarma tedavisi

Ketamin

Ayrıntı
Etki mekanizması

N-metil-D-aspartat reseptör antagonizmasıyla sedasyon ve analjezi sağlar; sempatomimetik ve olası bronkodilatör etkileri vardır.

Kullanım gerekçesi ve yolu

Bronkodilatör olarak rutin ikinci basamak ilaç değildir. En güçlü kullanım gerekçesi, entübasyon gereken ve hemodinamik kırılganlığı bulunan ağır astım hastasında indüksiyondur.

Doz çerçevesi

Entübasyon indüksiyonu için çoğunlukla 1–2 mg/kg intravenöz. Bronkodilatör infüzyon şemaları araştırmalarda değişkendir ve rutin kullanım için yeterli kanıt yoktur.

Güvenlik ve püf noktası

Taşikardi, hipertansiyon, hipersalivasyon, kusma ve uyanma tepkileri; nadiren laringospazm. İndüksiyon dozu ile araştırma amaçlı bronkodilatör dozu birbirine karıştırılmamalıdır.

Nebülize magnezyum

Standart tedaviye ek nebülize magnezyumun hastane yatışını azaltmadığı gösterilmiştir; rutin kullanım önerilmez.[3]

Heliox

Kanıt kesin değildir. Yeterli helyum oranı sağlanabiliyorsa ağır obstrüksiyonda akımı ve aerosol iletimini destekleyen geçici bir yardımcı olabilir; temel tedavinin yerini tutmaz.[1],[3]

Antibiyotik ve sedatif

Bakteriyel enfeksiyon kanıtı olmadan antibiyotik; entübasyon dışındaki ajite hastada solunum güdüsünü baskılayabilecek sedatif ilaç rutin kullanılmaz.[2],[4]

İleri solunum desteği

Oksijenden NİV’ye, NİV’den entübasyona

Cihaz seçimi yalnız SpO₂ değerine değil, solunum işi, hava girişi, bilinç, ventilasyon ve hemodinamik duruma dayanır.

Yüksek akımlı nazal kanül (YANK)

Hipoksemi veya standart oksijene rağmen sıkıntı bulunan, ventilatuvar yetersizlik gelişmemiş çocukta düşünülebilir. Bronkodilatör iletimini ve seri muayeneyi güçleştirmemeli; NİV ya da entübasyonu geciktirmemelidir.

Başarısızlık / uygun olmama: Yükselen PaCO₂, artan asidoz, bilinç bozukluğu veya yorgunlukta YANK üzerinde beklenmez.

İki düzeyli NİV

Uyanık, hava yolunu koruyan, sekresyonlarını yönetebilen, hemodinamik olarak kararlı ve maskeyi tolere eden; standart tedaviye rağmen solunum işi süren çocukta deneyimli ekip gözetiminde denenebilir.

Başarısızlık / uygun olmama: Hava yolunu koruyamama, kontrolsüz kusma/sekresyon, ağır hemodinamik bozukluk, yüz travması veya acil entübasyon gereksiniminde uygun değildir.

İnvaziv ventilasyon

Arrest/peri-arrest, ilerleyen bilinç bozukluğu, hava yolunu koruyamama, dirençli hipoksemi, NİV başarısızlığı, belirgin yorgunluk veya klinik kötüleşmeyle birlikte artan hiperkapni/asidozda uygulanır.

Başarısızlık / uygun olmama: Karar tek PaCO₂ ya da pH eşiğine indirgenmez. Entübasyon gecikmemeli; gereksiz erken entübasyonun da yüksek komplikasyon riski vardır.

NİV denemesi zaman sınırlı ve hedefe yönelik olmalıdır

Başlangıçtan önce başarı ölçütleri yazılmalıdır: bilinç korunması, solunum işinin ve solunum sayısının azalması, hava girişinin artması, oksijen gereksiniminin ve PaCO₂’nin kötüleşmemesi. İlk 15–30 dakikada yanıt görülmüyorsa arayüz, kaçak ve ayarlar düzeltilir; klinik kötüleşme varsa entübasyon hazırlığı tamamlanır. CHOP’un 10/5 → 12/6 → 14/8 cmH₂O basamakları yalnız kurumsal örnektir, evrensel reçete değildir.[1],[3],[9]

Entübasyon ve invaziv ventilasyon

Dakika ventilasyonunu değil, ekspirasyon süresini koru

Ağır astımda peri-entübasyon çöküşünün başlıca düzenekleri yüksek intratorasik basınç, venöz dönüşün azalması ve dinamik hiperinflasyondur.

Entübasyon öncesi güvenlik paketi

  1. 1En deneyimli uygulayıcıyı, çocuk yoğun bakım ve anestezi ekibini erkenden çağırın.
  2. 2Preoksijenasyon sırasında bronkodilatör tedaviyi sürdürün; pnömotoraksı ve tüp/sekresyon sorunlarını değerlendirin.
  3. 3Damar yolunu, sıvı ve vazoaktif desteği hazırlayın; pozitif basınçla venöz dönüşün azalabileceğini öngörün.
  4. 4Ventilatörü önceden düşük solunum sayısı, kısa inspiryum ve uzun ekspirasyon için ayarlayın.
  5. 5Ketamin sık kullanılan indüksiyon seçeneğidir; nöromüsküler blokaj ve sedasyon planını, hemodinamik durumu gözeterek kişiselleştirin.

Rutin ve uzamış nöromüsküler blokaj, özellikle kortikosteroidlerle birlikte kritik hastalık miyopatisi riskini artırabilir; yalnız açık endikasyonla ve günlük yeniden değerlendirmeyle kullanılmalıdır.[4],[5]

Tidal hacim

Yaklaşık 5–6 mL/kg ideal vücut ağırlığı; aşırı hacim ve basınçtan kaçın.

Solunum sayısı

Düşük tut; bir sonraki soluk başlamadan ekspiratuvar akımın sıfıra dönmesini sağla.

İnspirasyon

Yüksek inspiratuvar akım ve kısa inspirasyon süresi; inspiryum/ekspiryum oranı çoğunlukla yaklaşık 1:4–1:5.

Basınç hedefi

Tepe basıncı dirençten etkilenir. Plato basıncını ve hemodinamiyi izle; plato çoğu yaklaşımda 25–30 cmH₂O altında tutulmaya çalışılır.

PEEP

Ekspirasyon sonu pozitif basıncı (PEEP) düşük-orta düzeyde ve kişiye göre ayarla; toplam PEEP ile ayarlanan PEEP farkı oto-PEEP’i gösterir.

Karbondioksit

pH ve hemodinami kabul edilebilirken izin verici hiperkapni, hava hapsini azaltmak için hızlı PaCO₂ normalleştirmesinden daha güvenli olabilir.

Entübasyon sonrası ani hipotansiyon veya desatürasyon

01Ventilatörden kısa süre ayırıp tam ekspirasyona izin ver
02Balonla sertlik ve göğüs hareketini değerlendir
03Tüp kıvrılması/tıkanması ve mukus tıkacını ara
04Tek taraflı solunum sesi ve tansiyon pnömotoraksı değerlendir
05Oto-PEEP, sedasyon ve dolaşım desteğini yeniden düzenle

Ventilatörden ayırma, yaşamı tehdit eden dinamik hiperinflasyonda geçici tanısal ve tedavi edici manevradır; eş zamanlı olarak tüp sorunu ve tansiyon pnömotoraks dışlanmalıdır.[5]

Uzamış magnezyum infüzyonu

Rutin değildir. Yayınlarda 40–50 mg/kg/saat ile 4–5 saat veya 18,4–25 mg/kg/saat ile 24 saatten uzun şemalar ve 4–6 mg/dL serum hedefi bildirilmiştir. Kanıt çoğunlukla gözlemsel ve heterojendir; yalnız seçilmiş yoğun bakım hastasında sık düzey, böbrek, hemodinami ve nöromüsküler izlemle değerlendirilmelidir.[6]

Kurtarma tedavileri

İnhale anestezikler yalnız uygun cihaz, gaz uzaklaştırma sistemi, anestezi ve yoğun bakım uzmanlığı bulunan merkezlerde; ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (ECMO) ise en üst düzey tedaviye karşın dirençli hipoksemi/asidoz veya ağır hava kaçağında köprü tedavisi olarak değerlendirilir. Bu seçenekler için sevk görüşmesi, fizyolojik çöküşten önce başlatılmalıdır.[1],[4],[5]

İzlem, basamak azaltma ve sonlandırma

Düzelme, yalnız SpO₂’nin normale dönmesi değildir

Çocuk yoğun bakım

Sürekli KEBA, intravenöz yardımcı bronkodilatör, NİV/YANK, artan oksijen gereksinimi, hiperkapni, bilinç değişikliği veya ilk 1–2 saatte ağır bulguların sürmesi.[3]

Servis yatışı

Dört–altı saat sonra oksijen gereksinimi, PRAM ≥4 ya da orta-ağır sıkıntı, dört saatten sık bronkodilatör gereksinimi veya güvenli izlem/taburculuğu engelleyen koşullar.[3]

Güvenli taburculuk

Oda havasında yeterli oksijenlenme, son bronkodilatörden 1–2 saat sonra en az sıkıntı/PRAM ≤3, belirgin hava girişi, dört saatten sık KEBA gereksinimi öngörülmemesi ve güvenilir aile planı.[3]

Basamak azaltma ölçütleri

  • Bilinç, konuşma, solunum işi ve hava girişi kalıcı olarak düzelmiş olmalı.
  • Oksijen ve solunum desteği gereksinimi azalmalı; PaCO₂ eğilimi kötüleşmemeli.
  • Salbutamol aralığı, tek bir iyi değerlendirmeye göre değil seri yanıtla açılmalı.
  • İntravenöz yardımcılar ve NİV, önceden tanımlı ölçütlerle sırayla azaltılmalı.

Taburculuk, yeni atağın önlenmesiyle tamamlanır

  • İnhale kortikosteroid (İKS) içeren yaşa ve ruhsata uygun koruyucu planı düzenleyin.
  • Basınçlı ölçülü doz inhaler–ara parça tekniğini çocuk ve bakım verenle uygulamalı doğrulayın.
  • Yazılı astım eylem planı, tehlike bulguları ve başvuru eşiğini verin.
  • Ağır atak/yoğun bakım öyküsünde erken uzman izlemi; diğer hastalarda kısa süreli izlem planlayın.

Ağır atak, günlük belirti yükünden bağımsız olarak gelecekteki riskin güçlü göstergesidir.[2],[3]

Sık görülen yönetim hataları

Hışıltının azalmasını, hava girişini değerlendirmeden düzelme saymak
Yükselen laktat ve takipnede yalnız bronkospazm düşünüp KEBA dozunu otomatik artırmak
YANK veya NİV altında klinik kötüleşmeye rağmen entübasyonu geciktirmek
Mekanik ventilasyonda PaCO₂’yi hızla normalleştirmeye çalışarak hava hapsini artırmak
İpratropiumu ilk saatten sonra yarar kanıtı olmadan sürdürmek
Aminofilini dar terapötik aralığı ve kanıt belirsizliğini gözetmeden rutin kullanmak
Tipik atakta rutin akciğer grafisi ve antibiyotik istemek
Taburculukta İKS içeren planı, cihaz eğitimini ve yazılı eylem planını atlamak

Bilgiyi klinik karara dönüştür

Akut astımdan status asthmaticusa ilerleyen olguyu yönetin

Her seçeneğin gerekçesini görün; NİV, entübasyon ve oto-PEEP kararlarını adım adım sınayın.

Etkileşimli olguya geç

Kanıt ve erişim

Kaynaklar

Bağlantılar özgün kılavuz, kurum sayfası, PubMed veya tam metin makaleye yönlendirir.

  1. [1]
    White BR, et al. AARC and PALISI Clinical Practice Guideline: Pediatric Critical Asthma. Respir Care. 2025;70:593–609.

    Kritik astım tanımı; sürekli bronkodilatör, intravenöz tedaviler ve solunum desteğine ilişkin güncel öneriler.

  2. [2]
    Global Initiative for Asthma. Global Strategy for Asthma Management and Prevention, 2026.

    Akut alevlenmenin değerlendirilmesi, oksijen, ilk tedavi, yeniden değerlendirme ve taburculuk çerçevesi.

  3. [3]
    Trottier ED, et al. Managing an acute asthma exacerbation in children. Canadian Paediatric Society. 2021.

    PRAM, çocuk acil tedavi dozları, yoğun bakım ve taburculuk ölçütleri.

  4. [5]
    Newth CJL, Ross PA. Invasive Respiratory Support in Critical Pediatric Asthma. Respir Care. 2025;70:777–793.

    Entübasyon güvenliği, dinamik hiperinflasyon ve invaziv ventilasyon yaklaşımı.

  5. [6]
  6. [8]
    The Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guideline: Acute asthma.

    Akut astım değerlendirmesi, cihaz seçimi ve yaşamı tehdit eden tabloda yaklaşım.

  7. [9]
    Children’s Hospital of Philadelphia. Acute Asthma Exacerbation Clinical Pathway — PICU.

    NİV ve yoğun bakımda basamak azaltma için kurumsal örnek.

  8. [10]
    Türk Toraks Derneği ve TUAİKD. Çocukluk Çağı Astım Tanı ve Tedavi Rehberi El Kitapçığı, 2020.

    Türkiye’de akut alevlenme ve çocukluk çağı astım yönetiminin ulusal çerçevesi.

Bu içerik eğitim amaçlı kılavuzların karşılaştırmalı değerlendirmesidir; tek bir hastaya yönelik tıbbi talimat değildir. İlaç ruhsatı, ürün konsantrasyonu, yerel protokol, hastanın ağırlığı, böbrek/karaciğer işlevi ve eşlik eden hastalıklar uygulama öncesinde doğrulanmalıdır.